Keni blerë Bitcoin, Ethereum apo një kriptomonedhë tjetër? Keni transferuar para nga një platformë kripto në llogarinë tuaj bankare? Apo biznesi juaj ka pranuar pagesa në kripto?
Nëse përgjigjja është po, duhet të dini se transaksionet me kripto-asete po bëhen gjithnjë e më të dukshme për autoritetet tatimore.
Një projektligj i ri parashikon shkëmbimin automatik të informacionit mbi kripto-asetet ndërmjet Shqipërisë dhe vendeve të Bashkimit Evropian. Kjo do të thotë se platformat dhe operatorët e kriptomonedhave do të duhet të identifikojnë përdoruesit dhe të raportojnë të dhëna të detajuara për transaksionet e tyre.
Por çfarë do të thotë kjo konkretisht për një investitor apo biznes shqiptar?
Çfarë synon projektligji i ri për kripto-asetet?
Projektligji synon përafrimin e legjislacionit shqiptar me Direktivën DAC 8 të Bashkimit Evropian.
Qëllimi i tij është të krijojë një sistem ku informacioni mbi transaksionet me kripto-asete të mos mbetet vetëm në platformën ku kryhen veprimet, por t’u raportohet autoriteteve tatimore dhe, kur plotësohen kushtet, të shkëmbehet me shtetet e tjera.
Detyrimi kryesor nuk u vendoset drejtpërdrejt individëve që investojnë në kripto, por ofruesve dhe operatorëve të shërbimeve të kripto-aseteve.
Megjithatë, informacioni që do të raportohet lidhet pikërisht me përdoruesit, transaksionet dhe personat që kontrollojnë subjektet që kryejnë këto veprime.
Çfarë informacioni mund të raportohet?
Sipas projektligjit, operatorët raportues duhet të mbledhin dhe raportojnë të dhëna si:
- emri dhe mbiemri i përdoruesit;
- adresa e rezidencës;
- shteti ku personi është rezident për qëllime tatimore;
- numri i identifikimit tatimor;
- data dhe, kur disponohet, vendi i lindjes;
- lloji i kripto-asetit;
- vlera dhe numri i blerjeve;
- vlera dhe numri i shitjeve;
- shkëmbimet ndërmjet kriptomonedhave;
- transferimet drejt dhe nga portofoli i përdoruesit;
- pagesat e kryera me kripto për mallra ose shërbime.
Pra, raportimi nuk kufizohet vetëm te momenti kur kriptomonedha shitet dhe kthehet në euro ose lekë. Ai mund të përfshijë edhe shkëmbimin e një kriptomonedhe me një tjetër, transferimet dhe pagesat e realizuara me kripto.
A do të raportohen menjëherë transaksionet me kripto?
Jo. Është e rëndësishme të mos ngatërrohet publikimi i një projektligji me fillimin e menjëhershëm të zbatimit të tij.
Sipas tekstit të propozuar, ligji do të hyjë në fuqi 15 ditë pas botimit në Fletoren Zyrtare, por efektet e tij do të fillojnë në datën e anëtarësimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian.
Raportimi i parë do të kryhet për vitin kalendarik që fillon më 1 janar të vitit pasardhës të fillimit të zbatimit të ligjit. Informacioni vjetor do të duhet të raportohet pranë Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve deri më 30 qershor të vitit pasardhës.
Pra, projektligji nuk nënkupton se çdo veprim i kryer sot po raportohet automatikisht sipas DAC 8. Megjithatë, ai tregon qartë drejtimin në të cilin po shkon administrimi tatimor: më shumë transparencë dhe më pak anonimitet për transaksionet me kripto-asete.
A duhet të deklarohen të ardhurat nga kriptomonedhat?
Fakti që një platformë nuk ka raportuar ende automatikisht transaksionet tuaja nuk do të thotë se të ardhurat nuk kanë pasoja tatimore.
Trajtimi i tyre duhet të analizohet sipas:
- rezidencës suaj tatimore;
- llojit dhe shpeshtësisë së transaksioneve;
- mënyrës se si është krijuar e ardhura;
- faktit nëse veproni si individ apo si biznes;
- dokumentacionit që provon blerjet, shitjet dhe shpenzimet;
- legjislacionit tatimor në fuqi për periudhën përkatëse.
Një transfertë e marrë në bankë nuk është domosdoshmërisht e barabartë me fitimin. Për të përcaktuar rezultatin real duhet të njihen të paktën vlera fillestare e investimit, çmimi i shitjes, komisionet dhe kostot e tjera të dokumentuara.
Një shembull i thjeshtë
Nëse keni investuar 5,000 euro dhe më pas keni shitur kripto-asetet për 8,000 euro, shuma prej 8,000 eurosh që kalon në bankë nuk përfaqëson domosdoshmërisht fitimin tuaj.
Përpara trajtimit tatimor duhet të analizohet diferenca ndërmjet të ardhurave dhe kostos së dokumentuar të investimit, së bashku me komisionet dhe elementet e tjera që mund të ndikojnë në rezultat.
Nëse nuk mund të provoni koston e blerjes, shpjegimi dhe dokumentimi i burimit të fondeve bëhen më të vështirë.
Çfarë ndodh kur një biznes pranon pagesa në kripto?
Kur një biznes shet mallra ose ofron shërbime dhe pagesën e merr në kriptomonedhë, fakti që nuk ka marrë menjëherë lekë apo euro nuk e zhduk natyrën ekonomike të shitjes.
Biznesi duhet të analizojë:
- dokumentimin e shitjes;
- vlerën e transaksionit në momentin e kryerjes;
- mënyrën e regjistrimit në kontabilitet;
- detyrimet për faturimin dhe fiskalizimin;
- diferencat që mund të krijohen nga ndryshimi i vlerës së kriptomonedhës;
- dokumentimin e konvertimit të mëvonshëm në monedhë tradicionale.
Mbajtja e evidencave bëhet veçanërisht e rëndësishme kur kripto-aseti kalon në disa portofole përpara se të shitet ose të transferohet në bankë.
Çfarë dokumentesh duhet të ruani?
Nëse investoni ose kryeni transaksione me kripto-asete, mos u mbështetni vetëm te gjendja aktuale e portofolit.
Ruani në mënyrë të organizuar:
- konfirmimet e blerjeve dhe shitjeve;
- historikun e plotë të transaksioneve nga platformat;
- transfertat bankare të përdorura për investimin;
- adresat e portofoleve nga dhe drejt të cilave janë bërë transferimet;
- komisionet e platformave;
- dokumentet që tregojnë burimin e fondeve;
- vlerën e kripto-asetit në momentin e transaksionit;
- faturat ose kontratat, kur kriptoja është përdorur për pagesa;
- deklaratat dhe komunikimet e marra nga operatori i platformës.
Projektligji parashikon që operatorët raportues të ruajnë evidencat për të paktën shtatë vjet nga përfundimi i afatit përkatës të raportimit. Edhe përdoruesit kanë interes të ruajnë dokumentacion të plotë, në mënyrë që të mund të shpjegojnë dhe provojnë transaksionet e tyre.
Po nëse përdorni një platformë jashtë Shqipërisë?
Përdorimi i një platforme të huaj nuk do të thotë automatikisht se transaksionet mbeten jashtë sistemit të raportimit.
Projektligji mbështetet te rezidenca tatimore e përdoruesit dhe te shkëmbimi ndërkombëtar i informacionit. Një platformë që vepron në një shtet tjetër mund të ketë detyrimin të raportojë të dhënat në juridiksionin përkatës, të cilat më pas mund të shkëmbehen me autoritetin e vendit ku përdoruesi është rezident për qëllime tatimore.
Kjo është arsyeja pse deklarimi dhe dokumentimi duhet të analizohen sipas rezidencës tatimore, jo vetëm sipas vendit ku ndodhet platforma.
Çfarë mund të bëni që tani?
Nuk është e nevojshme të prisni fillimin e raportimit automatik për të sistemuar të dhënat tuaja.
Mund të filloni me këto hapa:
- Shkarkoni historikun e plotë të transaksioneve nga çdo platformë që përdorni.
- Ndani blerjet, shitjet, shkëmbimet, transferimet dhe pagesat.
- Identifikoni koston fillestare të çdo investimi.
- Rakordoni transfertat ndërmjet platformave, portofoleve dhe llogarive bankare.
- Ruani dokumentet që provojnë burimin e fondeve.
- Llogaritni rezultatin financiar mbi bazën e të dhënave të dokumentuara.
- Kërkoni analizë profesionale përpara deklarimit ose transferimit të shumave të konsiderueshme në bankë.
Transparenca e kripto-aseteve po rritet
Kriptomonedhat nuk duhet të trajtohen më si transaksione që ekzistojnë jashtë sistemit financiar dhe tatimor. Projektligji për shkëmbimin automatik të informacionit mbi kripto-asetet tregon se identifikimi i përdoruesve dhe raportimi i transaksioneve do të bëhen gjithnjë e më të strukturuara.
Kjo nuk do të thotë se çdo transfertë është automatikisht fitim ose detyrim tatimor. Do të thotë se çdo investitor dhe biznes duhet të jetë në gjendje të dokumentojë burimin e fondeve, koston e investimit, transaksionet dhe rezultatin e realizuar.
Nëse keni realizuar transaksione ose të ardhura nga kriptomonedhat dhe nuk jeni të sigurt për dokumentimin apo deklarimin e tyre, Kontabilisti.eu ju ndihmon me analizimin e evidencave, llogaritjen e rezultatit financiar dhe trajtimin kontabël e tatimor të rastit tuaj.
Kontabilisti | Ka një zgjidhje për çdo pyetje.